За Дома
Дома е едукативна еколошка онлајн платформа на Институтот за комуникациски студии.
За ИКС
IKS
Мисијата на ИКС е да помогнеме во зајакнувањето на македонската демократија во работата со медиумите, граѓанското општество и јавните институции, едуцирајќи критична јавност која ќе бара поголема транспарентност и отчетност преку вклучување на граѓаните во креирањето јавни политики.
+389 2 3090 004
Поврзани страници
Samo Prasaj logo

ResPublica logo

Vodiće se bitka za zone nacionalnog parka ,,Šar-planina”

Neizvesnost i informativni mrak muče stanovništvo koje živi na Šar-planini, gde je u toku postupak proglašenja Šar Planine za nacionalnim parkom. To je pokazalo terensko istraživanje tima Instituta za komunikacijske studije, sprovedeno kako bi se identifikovali problemi meštana iz sela koja leže na obroncima makedonske i kosovske strane planine Šara. Kako bismo „osvetlili“ ovaj proces, razgovarali smo i sa naučnicima, predstavnicima nevladinih organizacija, Vladom, turističkim radnicima i investitorima. Naša otkrića pokazuju da postoji opasnost da se granice budućeg nacionalnog parka koje je predložila akademska zajednica promene kako bi se zadovoljili nečiji poslovni interesi. 

Studijom valorizacije NP „Šar planina“ predložena su i definisana četiri područja. Najveće područje (230 km2) pokriva zonu aktivnog upravljanja, a najmanje zaštitno područje (1 km2). Zona održivog iskorišćavanja zauzima površinu od 136 km2 (25,1%). 

Zbog promene tradicionalnog načina života u regionu i, generalno, rastućeg siromaštva i političke nestabilnosti, na prirodne vrednosti Šar-planine snažno utiče ljudski faktor. To stvara brojne pretnje koje mogu da dovedu do degradacije i uništenja svih prirodnih vrednosti. Glavne pretnje su neuređena urbanizacija i infrastruktura (otvaranje puteva, vikendica, restorana i hotela itd.), Ilegalna seča, nepromišljeno korišćenje vodnih resursa (posebno za proizvodnju električne energije), prekomerna upotreba određenih lekovitih i aromatičnih biljaka i nekontrolisani lov. 

Studija valorizacije Šar-planine predlaže zaustavljanje svih postupaka za izgradnju malih hidroelektrana kako bi se očuvalo prirodno bogatstvo budućeg nacionalnog parka.

Ke se vodi bitka za granicite na nacionalniot park Sar Planina 1Ke se vodi bitka za granicite na nacionalniot park Sar Planina 2Izvor: Studija valorizacije Šar planine 

Takođe se preporučuje preispitivanje uticaja na zaštićeno područje svih MHE koje će nastaviti sa radom, a ako se proceni da imaju značajan uticaj sa posledicama na osnovne prirodne karakteristike zaštićenog područja, ugovor o koncesiji da se ne produžava. 

Za ovu problematiku pitali smo Regulatornu komisiju za energetiku i vodu koliko hidroelektrana postoji na području Šare, koliko od njih pripada EVN-u, koliko pripada drugim privatnim kompanijama i kolika je njihova snaga. 

Regulatorna komisija za energetiku i vodu nema posebne podatke potrebne za vaše istraživanje, jer ne vodi takvu evidenciju.Preporučujemo vam da se obratite operateru distributivnog sistema električne energije, „Elektrodistribucija“ DOOEL Skoplje, budući da su predmetne hidroelektrane povezane na sistem distribucije električne energije. „Operator distributivnog sistema električne energije ima informacije o tome koji su kupci povezani na koje delove električne mreže, kolika je njihova snaga i u ovom slučaju koliko električne energije generišu„, izjavili su iz Regulatorne komisije. 

Od strane EVN-a nije odgovoreno na postavljena pitanja. 

Stanovništvo ovog područja već je pokazalo da je spremno da brani vodene resurse ljudskim štitovima. Sa druge strane, situacija sa Šarom na Kosovu, koja je odavno proglašena nacionalnim parkom, dokaz je da se uzurpacija reka nastavlja, uprkos takozvanoj zaštiti. 

> Zvona zvone za uništenje Šare 

Propuštene prilike vode u emigraciju 

Obim budućeg zaštićenog područja – planinski Nacionalni park „Šar-planina“ pokriva 7 opština u planskom regionu Polog: Bogovinje, Vrapčište, Gostivar, Jegunovce, Tearce, Tetovo i Mavrovo-Rostuše. Stanovništvo ovog regiona bavi se uzgojem različitih poljoprivrednih, hortikulturnih, žitarica i drugih kultura. Nažalost, mladi se iseljavaju, a stanovništvo stari. Stanovnici sada ne znaju kakve će promene doneti nacionalni park i hoće li od njih imati koristi. 

ana youtube intro

Со прав рецепт Шара може да стане Швајцарија за младите генерации

Иселувањето на младите и стареењето на населението ги празнат селата и општините на Шар Планина, за која во тек е постапка за прогласување за национален парк.
прочитај повеќе

Rezultati i analize ekonomskih aktivnosti na području Šar-planine, za koje se predlaže da budu zaštićene kao nacionalni park, pokazuju da on ima veliki potencijal za razvoj ne samo na nivou područja, već i potencijal da utiče na regionalni i nacionalni razvoj. Mnoge prirodne vrednosti Šar-planine ne koriste se ili se koriste na neprimeren i neprikladan način, uništavajući biološku i pejzažnu raznolikost i kvalitet života lokalnog stanovništva. 

Turističke mogućnosti koje nude Šar-planine igraju veliku ulogu u razvoju ekonomije, posebno zimi. Prisustvo skijaških staza, nekoliko hotela i privatnih vila, uglavnom na Popovoj Šapki, koja se smatra turističkim centrom Šar-planine, omogućavaju razvoj turizma i ukupni ekonomski razvoj regije. U pogledu ruralnog turizma, u istraživanju pejzaža, pejzaž ove planine vrednuje se sa posebno visokim indeksom vizuelne kvalitete zbog očuvanog ruralnog izgleda, što zauzvrat ima visok potencijal za razvoj seoskog turizma. 

Lova neće biti, ali možda će ga i biti 

Koncesije za sedam lovišta na Šar planini važiće dok se to područje ne proglasi „nacionalnim parkom“, kao zaštitnom kategorijom. Međutim, Zakonom o lovu predviđeno je uspostavljanje lovišta za posebne namene u nacionalnim parkovima, namenjenih za sprovođenje posebnih mera za upravljanje divljači, u cilju očuvanja i razvoja divljih životinja i njihovih staništa. 

ana youtube intro

Примероци од рис и мечка ги „украсуваат“ куќите и кафеаните на Шара

Во куќите и кафеаните во населените места на Шар Планина може да се сретнат „трофеи“ од препарирани диви животни како рисот и мечката, чијшто лов е строго забранет.
прочитај повеќе

Ovaj sadržaj pripremio je Institut za komunikacijske studije.


Urednici: Sonja Petruševska i Valdimir Nikoloski
Novinari: Ana Zafirova, Katerina Topalova, Martin Pusevski i Kustrim Begoli
Snimatelji: Ljubomir Domazetov, Zdravko Petrušeski, Zoran Dogov, Igor Angelovski i Hezer Bikliči
Montaža: Borče Krstevski i Enes Bajramliči
Lektura: Tatjana B. Eftimoska

Share

samo-prasaj_gif-3